Aanmelden
E-mail:

Wachtwoord:

Registreer
Wachtwoord vergeten?
Nieuwsbrief
Navigatie

Prikkelbaar darm syndroom


Algemeen

Ook gekend als: IBS, Irritable bowel syndrom, PDS, Spastisch colon

Wat is het prikkelbaar darm syndroom?

Welke zijn de oorzaken?

Wanneer dient u een arts te raadplegen?

Wat kunt u er zelf aan doen?

                           




Wat is het prikkelbaar darm syndroom?

Het Prikkelbaar Darm Syndroom (PDS) is een aandoening van het spijsverteringskanaal. PDS wordt ook wel IBS (irritable bowel syndrom)of spastisch colon genoemd.

Spijsvertering
Het spijsverteringskanaal kan eenvoudig voorgesteld worden als een holle buis die begint bij de mond en eindigt bij de endeldarm en de anus. De weg die het voedsel aflegt is ongeveer vijf tot zeven meter lang. De vertering start in de mond, waar het voedsel wordt fijngemalen en vermengd wordt met speeksel dat stoffen bevat die de vertering in gang zetten. Via de slokdarm komt het voedsel in de maag terecht waar het verdund wordt tot een voedselbrij door het zure maagsap. Vervolgens komt de voedselbrij geleidelijk in de dunne darm. De verteringssappen uit de galblaas en pancreas komen vrij, zodat het voedsel afgebroken kan worden tot deeltjes die klein genoeg zijn om via de wand van de dunne darm in de bloedbaan te worden opgenomen. Het restant van de voeding bestaat grotendeels  uit onverteerbare voedingsvezels. In de dikke darm wordt hieraan het water onttrokken, zodat stoelgang wordt gevormd. De stoelgang wordt tenslotte via de endeldarm uitgescheiden. 

Mensen met PDS hebben voornamelijk klachten van de darmen. Het klachtenpatroon wisselt per persoon. Er zijn een aantal hoofdklachten die bij iedereen met PDS voorkomen. Daarnaast zijn er bijkomende klachten die erg kunnen verschillen.
Hoofdklachten

  • buikpijn;
  • opgeblazen gevoel, winderigheid;
  • obstipatie en/of diarree;
  • slijm bij de stoelgang.
Enkele mogelijke andere klachten zijn:
  • slikklachten;
  • zuurbranden;
  • hoofdpijn;
  • spierpijn, pijn in gewrichten;
  • lage rugpijn;
  • pijn bij het vrijen;
  • vermoeidheid, slapeloosheid;
  • problemen met plassen;
  • ziek, grieperig gevoel;
  • psychische klachten:
    • angststoornissen.
    • depressie, neerslachtigheid.

Klachten zijn vaak onvoorspelbaar en kunnen erg hinderlijk zijn bij allerlei dagelijkse activiteiten. Mensen met PDS stuiten nogal eens op onbegrip. Vriendschappen en andere relaties kunnen onder druk komen te staan, ook de seksuele relatie.

Medisch gezien is PDS geen ernstige aandoening. Er is geen verhoogde kans op andere chronische darmaandoeningen zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Iemand met PDS heeft geen grotere kans om darmkanker te krijgen.

Ondanks de klachten verloopt de spijsvertering bij PDS doorgaans goed en is er weinig risico voor voedingstekorten. Bij hevige, langdurige diarree worden bepaalde voedingsstoffen niet goed opgenomen en kunnen er wel tekorten ontstaan. Een erg eenzijdige voeding, bijvoorbeeld door het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen,  verhoogt ook het risico op voedingstekorten

PDS kan niet definitief worden genezen. De klachten kunnen wel worden aangepakt, zodat men er zo weinig mogelijk last van heeft. De eerste stap is een goede ‘zelfzorg’. Goed voor zichzelf zorgen betekent een gezond en regelmatige eetpatroon, voldoende beweging en op tijd ontspannen. Aanvullend kan men soms baat hebben bij het gebruik van medicatie, psychotherapie of alternatieve behandelingsmethoden.

 


Welke zijn de oorzaken?

Er is nog veel onderzoek gaande naar de oorzaak van PDS. De precieze oorzaak is niet gekend, waarschijnlijk spelen vele factoren een rol.

Verkeerde aansturing van de darmen
De darmen van iemand met PDS gedragen zich anders. Ze trekken bijvoorbeeld krachtiger samen of werken sneller of juist minder snel dan bij mensen zonder PDS. Dit zou het gevolg kunnen zijn van een stoornis in de manier waarop de darmwerking wordt geregeld door het zenuwstelsel.
    
Serotonine
Serotonine is een stof die door het lichaam zelf wordt aangemaakt en een rol speelt bij het regelen van de darmbewegingen, het afscheiden van vocht door de darmen en bij het gevoel vanuit de darmen. Een stoornis in de serotoninehuishouding zou dus tot darmproblemen kunnen leiden.
Daarnaast speelt serotonine ook een rol in de hersenen, bij het reguleren van angst en de stemmingen.
    
Pijngevoeligheid
De zenuwcellen in de darmwand geven bij mensen met PDS eerder het signaal ‘pijn’ door aan de hersenen. Normale darmbewegingen, die bij mensen zonder PDS nauwelijks worden opgemerkt, kunnen daardoor als pijnlijk worden ervaren.

Afwijkingen darm
Onderzoek toont aan dat er soms afwijkingen kunnen zijn, zoals:

    • Afwijking bepaalde receptoren (informatie doorgeven).
    • Afwijkende darmflora (darmbacteriën).
    • Stoornis in verwerking darmgassen.

Erfelijkheid
Erfelijke aanleg speelt waarschijnlijk een rol. Hier is echter nog weinig over geweten. Erfelijke aanleg leidt niet automatisch tot het krijgen van PDS, er is alleen een grotere kans toe. Er moet steeds een aanleiding zijn om daadwerkelijk PDS te ontwikkelen, bijvoorbeeld een darminfectie.

Psychische factoren
PDS heeft geen psychische oorzaak maar psychische factoren zoals stress en overbelasting kunnen PDS-klachten wel verergeren of uitlokken.

Voeding
Voeding is niet de oorzaak van PDS. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen klachten wel uitlokken of verergeren. Welke voedingsmiddelen dit zijn, kan sterk verschillend zijn per persoon.

Darminfecties
PDS kan soms het gevolg zijn van een darminfectie zoals buikgriep of reizigersdiarree. Het verband is echter niet helemaal duidelijk.
    
Hormonen
Vrouwen hebben twee tot drie keer meer PDS dan mannen. Waarschijnlijk spelen vrouwelijke geslachtshormonen een rol bij PDS.
    
Darmoperaties
Er zijn aanwijzingen dat PDS kan ontstaan na een operatie ter hoogte van de buik.
    
Medicatie
Het gebruik van bepaalde medicatie zou bij sommige mensen klachten uitlokken of verergeren. Medicatie op zich is waarschijnlijk geen oorzaak van PDS.

 


Wanneer dient u een arts te raadplegen?

Contacteer uw arts steeds bij aanhoudende of terugkerende darmklachten. De symptomen van PDS kunnen sterk lijken op symptomen bij ernstige maag- darmaandoeningen zoals coeliakie (glutenovergevoeligheid), chronische darmziekten of darmkanker.

 


Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Eet gezond en gevarieerd. Eet voldoende vezels.
  • Drink minstens 1,5 tot 2 liter vocht per dag.
  • Wees matig met koffie en alcohol. Deze kunnen klachten uitlokken of verergeren.
  • Beweeg voldoende.
  • Vermijd stress. Stress kan klachten uitlokken of verergeren.
  • Rook niet.
  • Veel patiënten ervaren klachten na het eten van bepaalde voeding. Mensen met PDS reageren echter verschillend op voedingsmiddelen. Ga niet onnodig voedingsmiddelen uit het menu schrappen. U loopt zo risico op tekorten aan belangrijke voedingsstoffen. Laat u bij twijfel begeleiden door een diëtiste.
  • Vrij recent werd het FODMaP beperkte dieet ontwikkeld dat effectief lijkt bij de behandeling van PDS. Het dieet is intensief om volgen en vereist een aanpak op maat. Laat u steeds begeleiden door een diëtiste.
 
 Vraag steeds het advies van uw arts en/of apotheker!